گفت‌وگو با مهندس مهدی علیزاده

به سوی معماری مجازی

گفت‌و‌گو با مهندس مهدی علیزاده در تابستان ۱۳۸۴ انجام، و در شماره ششم مجله «معماری و ساختمان» منتشر شد.
در مقدمه‌ی گفت‌وگو نوشتیم:
مهندس علیزاده با فکر و ذکر بلند‌پروازانه‌اش در ساحت معماری امروز به شدت تنهاست. او معماری است با تجربه‌ی ساخت بهترین خانه‌های شخصی تهران دیروز و کلان شهر امروز است. خودش می‌گوید از سال ۱۳۳۶ معمار خانه بوده. با این حال بر این باور است که دیگر آن علیزاده‌ی دهه‌ی پنجاه و شصت نیست. او حالا از یک سو ایده‌ی لانه زنبوری‌های خواب و گستره اجتماعی نظام فضایی ( غذا – نشیمن، ملاقات و فراغت یا به قول خودش اتینا) را در سر می‌پروراند و از طرف دیگر به طراحی خانه‌هایی می‌اندیشد که از بستر ماده و مصالح جدایند و ساختارهای خود را از جهان مجازی معماری می‌گیرند. خانه‌ی مجازی، ایده‌ای است که در عصر ابر ساختارها (Hyper Structure) دنبال می‌شود و از آن به عنوان فضاهای جدید پیکر و ذهن یاد می‌شود. خانه‌ی مجازی از میان طرح، فضا، ساخت، و هوشمندی پدید می‌آید و روابط تاکنون نادیده را نشان می‌دهد. چنین خانه‌ای روش‌های متداول اندیشیدن و سکونت را به هم می‌ریزد . این گونه خانه‌ها مبتنی به فضایی پویا با کیفیت مجازی‌اند، اما معماری با ماده سروکار دارد و با ماده شکل می‌گیرد یعنی ریشه در واقعیت دارد، حال اینکه فضای مجازی با واقعیت فاصله‌ای معنادار می‌گیرد و لاجرم ماده را کنار می‌گذارد یا دستکم ماده تعریفی ورای تعاریف مرسوم می‌یابد. در دنیای سینما هم طی چند دهه‌ی اخیر اتفاقاتی افتاده که ایده‌ی مجازی شدن فضا و معماری را ملموس و دسترسی‌پذیر کرده است؛ فیلم‌هایی چون ادوارد دست قیچی اثر تیم برتون و بلید رانر کار ریدلی اسکات به تمامی نمایانگر فضاهایی مجازی‌اند با این حساب، آینده معماری مثل همه‌ی آینده‌های دیگر در ساحت هنر و فناوری دستخوش تحولاتی است که ناگزیریم به آن بیندیشیم. مهندس علیزاده در آستانه‌ی هشتاد سالگی که ظاهرا سن بازنشستگی است به معماری مجازی و خانه‌های آینده فکر می‌کند، فرایندی پیچیده و جسارت آمیز. آنچه می‌خوانید ماحصل یک گفت‌وگوی نامتعارف با این معمار تمام عیار است.

 

window.FB3D_CLIENT_DATA = window.FB3D_CLIENT_DATA || ;FB3D_CLIENT_DATA.push(‘eyJwb3N0cyI6eyI3MTU3Ijp7IklEIjo3MTU3LCJ0aXRsZSI6Ilx1MDZhZlx1MDY0MVx1MDYyYVx1MjAwY1x1MDY0OFx1MDZhZlx1MDY0OCBcdTA2MjhcdTA2MjcgXHUwNjQ1XHUwNjQ3XHUwNjQ2XHUwNjJmXHUwNjMzIFx1MDY0NVx1MDY0N1x1MDYyZlx1MDZjYyBcdTA2MzlcdTA2NDRcdTA2Y2NcdTA2MzJcdTA2MjdcdTA2MmZcdTA2NDciLCJ0eXBlIjoicGRmIiwicmVhZHlfZnVuY3Rpb24iOiIiLCJib29rX3N0eWxlIjoiZmxhdCIsImJvb2tfdGVtcGxhdGUiOiJub25lIiwib3V0bGluZSI6W10sImRhdGEiOnsicG9zdF9JRCI6IjcxNTgiLCJndWlkIjoiaHR0cHM6XC9cL29sZC5tZW1hcnkubmV0XC93cC1jb250ZW50XC91cGxvYWRzXC8yMDI0XC8wM1wvMTAtMTMucGRmIiwicGRmX3BhZ2VzIjoiNCIsInBhZ2VzX2N1c3RvbWl6YXRpb24iOiJub25lIn0sInRodW1ibmFpbCI6eyJkYXRhIjp7InBvc3RfSUQiOiIwIn0sInR5cGUiOiJhdXRvIn0sInByb3BzIjp7ImJhY2tncm91bmRDb2xvciI6ImF1dG8iLCJiYWNrZ3JvdW5kSW1hZ2UiOiJhdXRvIiwiYmFja2dyb3VuZFN0eWxlIjoiYXV0byIsImhpZ2hsaWdodExpbmtzIjoiYXV0byIsImxpZ2h0aW5nIjoiYXV0byIsImNhY2hlZFBhZ2VzIjoiYXV0byIsInJlbmRlckluYWN0aXZlUGFnZXMiOiJhdXRvIiwicmVuZGVySW5hY3RpdmVQYWdlc09uTW9iaWxlIjoiYXV0byIsInJlbmRlcldoaWxlRmxpcHBpbmciOiJhdXRvIiwicHJlbG9hZFBhZ2VzIjoiYXV0byIsImF1dG9QbGF5RHVyYXRpb24iOiJhdXRvIiwicnRsIjoiYXV0byIsImludGVyYWN0aXZlQ29ybmVycyI6ImF1dG8iLCJtYXhEZXB0aCI6ImF1dG8iLCJzaGVldCI6eyJzdGFydFZlbG9jaXR5IjoiYXV0byIsIndhdmUiOiJhdXRvIiwic2hhcGUiOiJhdXRvIiwid2lkdGhUZXhlbHMiOiJhdXRvIiwiY29sb3IiOiJhdXRvIiwic2lkZSI6ImF1dG8iLCJjb3JuZXJEZXZpYXRpb24iOiJhdXRvIiwiZmxleGliaWxpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGlibGVDb3JuZXIiOiJhdXRvIiwiYmVuZGluZyI6ImF1dG8iLCJoZWlnaHRUZXhlbHMiOiJhdXRvIn0sImNvdmVyIjp7IndhdmUiOiJhdXRvIiwiY29sb3IiOiJhdXRvIiwic2lkZSI6ImF1dG8iLCJiaW5kZXJUZXh0dXJlIjoiYXV0byIsImRlcHRoIjoiYXV0byIsInBhZGRpbmciOiJhdXRvIiwic3RhcnRWZWxvY2l0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJpbGl0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJsZUNvcm5lciI6ImF1dG8iLCJiZW5kaW5nIjoiYXV0byIsIndpZHRoVGV4ZWxzIjoiYXV0byIsImhlaWdodFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJtYXNzIjoiYXV0byIsInNoYXBlIjoiYXV0byJ9LCJwYWdlIjp7IndhdmUiOiJhdXRvIiwiY29sb3IiOiJhdXRvIiwic2lkZSI6ImF1dG8iLCJkZXB0aCI6ImF1dG8iLCJzdGFydFZlbG9jaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmlsaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmxlQ29ybmVyIjoiYXV0byIsImJlbmRpbmciOiJhdXRvIiwid2lkdGhUZXhlbHMiOiJhdXRvIiwiaGVpZ2h0VGV4ZWxzIjoiYXV0byIsIm1hc3MiOiJhdXRvIiwic2hhcGUiOiJhdXRvIn0sImhlaWdodCI6ImF1dG8iLCJ3aWR0aCI6ImF1dG8iLCJncmF2aXR5IjoiYXV0byIsInBhZ2VzRm9yUHJlZGljdGluZyI6ImF1dG8ifSwiY29udHJvbFByb3BzIjp7ImFjdGlvbnMiOnsiY21kVG9jIjp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byIsImFjdGl2ZSI6ImF1dG8iLCJkZWZhdWx0VGFiIjoiYXV0byJ9LCJjbWRBdXRvUGxheSI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8iLCJhY3RpdmUiOiJhdXRvIn0sImNtZFNhdmUiOnsiZW5hYmxlZCI6ImF1dG8iLCJlbmFibGVkSW5OYXJyb3ciOiJhdXRvIn0sImNtZFByaW50Ijp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byJ9LCJjbWRTaW5nbGVQYWdlIjp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byIsImFjdGl2ZSI6ImF1dG8iLCJhY3RpdmVGb3JNb2JpbGUiOiJhdXRvIn0sIndpZFRvb2xiYXIiOnsiZW5hYmxlZCI6ImF1dG8iLCJlbmFibGVkSW5OYXJyb3ciOiJhdXRvIn19fSwiYXV0b1RodW1ibmFpbCI6bnVsbCwicG9zdF9uYW1lIjoiJWRhJWFmJWQ5JTgxJWQ4JWFhJWUyJTgwJThjJWQ5JTg4JWRhJWFmJWQ5JTg4LSVkOCVhOCVkOCVhNy0lZDklODUlZDklODclZDklODYlZDglYWYlZDglYjMtJWQ5JTg1JWQ5JTg3JWQ4JWFmJWRiJThjLSVkOCViOSVkOSU4NCVkYiU4YyVkOCViMiVkOCVhNyVkOCVhZiVkOSU4NyIsInBvc3RfdHlwZSI6IjNkLWZsaXAtYm9vayJ9fSwicGFnZXMiOltdLCJmaXJzdFBhZ2VzIjpbXX0=’);window.FB3D_CLIENT_LOCALE && FB3D_CLIENT_LOCALE.render && FB3D_CLIENT_LOCALE.render();