اعطای نشان کیفیت به کارفرمایان، سازندگان، معماران و پروژههای شاخص معماری معاصر ایران
برگزار کننده: نشریه تخصصی معماری و ساختمان:
دبیرخانه دائمی: دفتر نشریه معماری و ساختمان
رویداد «میزان معماری» با هدف ارتقای کیفیت معماری و ساختوساز کشور و با تأکید بر ابعاد فرهنگی، هنری، اجتماعی و حرفهای معماری شکل گرفته است.
این رویداد از سال ۱۳۹۸ با رویکردی مبتنی بر خلاقیت، کیفیت اجرا، پایداری، نوآوری، مسئولیت اجتماعی و تعامل حرفهای میان عوامل پروژه برگزار میشود و تاکنون پروژههای ارزشمند متعددی را شناسایی، معرفی، ثبت و مورد تقدیر قرار داده است.
در سالهای اخیر، بخش مهمی از جریان ساختوساز کشور بیش از آنکه بر کیفیت معماری، اندیشه طراحی و ارزشهای فرهنگی بنا متمرکز باشد، تحت تأثیر نگاههای صرفاً اقتصادی و سرمایهمحور قرار گرفته است. در چنین شرایطی، نقش معمار و تفکر طراحی، گاه از جایگاه راهبردی و فرهنگی خود فاصله گرفته و به ابزاری اجرایی یا تزئینی تقلیل یافته است.
هفتمین دوره رویداد میزان معماری با درک این خلأ حرفهای، فرهنگی و ساختاری، در پی ارائه نگاهی تازه به نظام ارزیابی پروژههای معماری کشور است؛ نگاهی که موفقیت یک پروژه را حاصل همکاری هوشمندانه، مسئولانه و حرفهای میان کارفرما، سازنده، معمار، مشاور، مجری و سایر عوامل پروژه میداند. در این رویکرد، معماری تنها محصول یک فرد نیست، بلکه نتیجه همافزایی میان اندیشه طراحی، سرمایهگذاری مسئولانه، اجرای دقیق و بهرهبرداری مطلوب است.
بر همین اساس، نشان کیفیت، پلاک افتخار و گواهینامه رسمی «میزان معماری» به پروژههایی اعطا میشود که نمونهای موفق از تعامل حرفهای، کیفیت طراحی، دقت اجرایی، پایداری، مسئولیت اجتماعی و تأثیر مثبت بر محیط پیرامون باشند. این فرآیند میتواند گامی مؤثر در ارتقای فرهنگ ساختوساز کشور و تعریف استانداردهای نوین معماری معاصر ایران به شمار آید.
پروژههای منتخب پس از بررسی تخصصی توسط کارشناس یا هیئت کارشناسی رویداد و تأیید کتبی نهایی، واجد دریافت گواهینامه، پلاک و نشان میزان معماری خواهند شد. اعطای هرگونه پلاک، نشان یا گواهی، صرفاً پس از تأیید رسمی و مکتوب کارشناسان رویداد امکانپذیر است.
به هر پروژه منتخب، گواهینامه رسمی و دو نسخه پلاک اختصاصی «میزان معماری» تعلق میگیرد که در مراسم رسمی سالیانه رویداد معرفی و رونمایی خواهد شد.
همچنین اطلاعات پروژههای منتخب از طریق QR Code اختصاصی در وبسایت، رسانهها و نشریات تخصصی معماری و ساختمان منتشر میشود تا هر پروژه دارای شناسنامهای رسمی، قابل استناد و ماندگار باشد.
سفارش و ساخت «نشان رویداد میزان معماری» به ارتفاع ۱/۸۰ متر، متشکل از سه مجسمه برنزی طراحیشده برای این رویداد، اختیاری بوده و بنا به درخواست کارفرما یا مالک پروژه انجام میپذیرد.
با این حال، ساخت، سفارش و نصب پلاک رسمی رویداد برای پروژههای تأییدشده الزامی است و هزینههای کارشناسی، تولید، نصب پلاک و نشان توسط کارفرما تأمین خواهد شد. نصب پلاک میزان معماری در محل پروژه یا دفتر مرکزی کارفرما، توسط برگزارکننده انجام میشود و دعوت از کارشناسان نیز بر اساس گروهبندی پروژهها از سوی دبیرخانه دائمی رویداد صورت میگیرد.
این رویداد در حوزههای مختلف از جمله معماری، معماری داخلی، معماری منظر، پروژههای شهری و عمومی، بازآفرینی و ارتقای کیفیت فضاهای موجود و پروژههای در حال ساخت یا بهرهبرداریشده برگزار میشود و تلاش دارد پروژههایی را معرفی کند که علاوه بر کیفیت طراحی، در اجرا، عملکرد، دوام، نگهداری، مسئولیت اجتماعی و ارتباط با بستر فرهنگی و محیطی نیز شاخص باشند.
ضرورت برگزاری رویداد میزان معماری در ثبت، مستندسازی و نشر آثار معماری معاصر ایران
در دهههای اخیر، بخش قابل توجهی از معماری معاصر ایران، علیرغم برخورداری از ارزشهای فضایی، هنری، فرهنگی و اجرایی، فاقد نظامی منسجم برای شناسایی، ثبت، مستندسازی و انتشار بوده است. بسیاری از پروژههای ارزشمند کشور پس از ساخت و بهرهبرداری، بدون آنکه در حافظه حرفهای و فرهنگی معماری ایران ثبت شوند، بهتدریج از چرخه تحلیل، پژوهش و معرفی خارج شدهاند. این مسئله سبب شده بخش مهمی از جریان معماری معاصر ایران فاقد آرشیو معتبر، اسناد تحلیلی و مرجعیت رسمی باشد.
رویداد میزان معماری در چنین شرایطی، تنها یک برنامه تقدیر از پروژهها نیست، بلکه تلاشی برای ایجاد ساختاری علمی، فرهنگی و مستند در حوزه معماری و ساختوساز کشور است. این رویداد با شناسایی، ارزیابی و ثبت پروژههای شاخص، زمینه شکلگیری حافظه مکتوب معماری معاصر ایران را فراهم میسازد و به ایجاد مرجعیت تخصصی برای معرفی آثار ارزشمند معماری کشور کمک میکند.
هنگامی که یک پروژه پس از بررسی تخصصی و تأیید کتبی هیئت ارزیابی، موفق به دریافت گواهینامه، پلاک و نشان میزان معماری میشود، در واقع بخشی از هویت حرفهای و فرهنگی آن بنا بهصورت رسمی ثبت و مستند میگردد. این فرآیند، ارزش معماری پروژه را از سطح یک ساختمان صرف، به سطح یک اثر دارای اعتبار فرهنگی، تخصصی و اجتماعی ارتقا میدهد.
ثبت و انتشار اطلاعات پروژهها از طریق وبسایت، نشریات تخصصی، آرشیوهای پژوهشی و QR Code اختصاصی، موجب میشود هر بنا دارای شناسنامهای ماندگار، قابل ارجاع و رسمی باشد.
این اسناد نهتنها به معرفی بهتر پروژه کمک میکنند، بلکه به ارزشهای معماری، فرهنگی و هویتی بنا نیز میافزایند؛ زیرا پروژه را وارد چرخه رسمی تحلیل، پژوهش، انتشار و حافظه معماری کشور میکنند.
در بسیاری از کشورهای پیشرو، ثبت و مستندسازی آثار معماری معاصر بخشی از فرآیند توسعه فرهنگی و تمدنی محسوب میشود. ساختمانهایی که دارای اسناد رسمی، آرشیو معتبر و گواهیهای تخصصی هستند، در آینده نیز از جایگاه حرفهای، فرهنگی و اجتماعی بالاتری برخوردار خواهند بود. این امر میتواند در حفظ اصالت بنا، جلوگیری از تخریبهای غیرکارشناسی، افزایش اعتبار حرفهای کارفرما، معمار و سازندگان و ارتقای جایگاه اجتماعی پروژه تأثیرگذار باشد.
از سوی دیگر، انتشار پروژههای منتخب در نشریه تخصصی معماری و ساختمان، موجب شکلگیری جریان الگوسازی در اهمیت نقش کارفرما در معماری کشور خواهد شد.
معرفی نمونههای موفق، علاوه بر ارتقای سلیقه عمومی و فرهنگ معماری، مسیر روشنی برای نسل جدید معماران، سازندگان و سرمایهگذاران ترسیم میکند، مسیری که در آن کیفیت، اندیشه طراحی، مسئولیت اجتماعی، احترام به محیط و فرهنگ، جایگزین نگاههای کوتاهمدت و صرفاً اقتصادی میشود.
رویداد میزان معماری همچنین بستری برای ایجاد بانک اطلاعاتی معتبر از پروژههای شاخص معماری معاصر ایران فراهم میکند، مجموعهای که در آینده میتواند بهعنوان مرجع پژوهشی، فرهنگی و تاریخی معماری کشور مورد استفاده قرار گیرد و بخشی از حافظه ملی معماری ایران را شکل دهد.
اهداف و دستاوردهای رویداد میزان معماری
ارتقای فرهنگ همکاری میان کارفرما، معمار، مشاور و مجری
- افزایش کیفیت ساختوساز کشور
- شناسایی سازندگان حرفهای و پروژههای شاخص
- الگوسازی برای نسل جدید معماران و فعالان صنعت ساختمان
- تقویت مسئولیت اجتماعی معماری
- ایجاد رقابت حرفهای مبتنی بر کیفیت، خلاقیت و نوآوری
- معرفی پروژههای موفق به جامعه تخصصی و عمومی
- ارتقای جایگاه معماری بهعنوان یک امر فرهنگی و اجتماعی
- ایجاد بانک اطلاعاتی و آرشیو معتبر از آثار معماری معاصر ایران
- تأثیر گذارر فرهنگی و اجتماعی در ساختوساز کشور
معیارهای ارزیابی پروژهها
- میزان انطباق اجرای پروژه با طراحی ارائهشده
- کیفیت ساخت، اجرا، بهرهبرداری و نگهداری پروژه
- توجه به بستر پروژه، شرایط اقلیمی و مسئولیتهای اجتماعی
- پایداری، صرفهجویی انرژی و ملاحظات زیستمحیطی
- نوآوری، الگوسازی و بهینگی عملکردی
- تعامل حرفهای میان اعضای تیم پروژه
- کیفیت فضایی، هویت معماری و تأثیر فرهنگی پروژه
نتیجهگیری:
رویداد میزان معماری تنها یک مراسم تقدیر نیست، بلکه تلاشی هدفمند برای اصلاح نگاه رایج به معماری و ساختوساز کشور است، رویدادی که بر کیفیت، فرهنگ حرفهای، همکاری جمعی، مسئولیت اجتماعی و ارزشهای فرهنگی معماری تأکید دارد و میکوشد مسیر تازهای برای ارتقای معماری معاصر ایران ترسیم کند.
اعطای نشان کیفیت و پلاک میزان معماری به پروژههای منتخب، علاوه بر معرفی آثار ارزشمند کشور، موجب ثبت، مستندسازی و ماندگاری حرفهای این آثار خواهد شد و میتواند زمینهساز شکلگیری الگوهای نوین در معماری و ساختوساز آینده ایران باشد؛ الگویی که در آن معماری نه صرفاً یک کالای اقتصادی، بلکه بخشی از فرهنگ، هویت و حافظه معاصر ایران تلقی میشود.
پلاک و نشان رویداد میزان معماری برای ساختمانهای مدرن و شاخص معماری معاصر ایران
تعیین، ارزیابی و اعطای پلاک و نشان رویداد میزان معماری به بناهای واجد ارزش معماری معاصر
در کنار ارزیابی پروژههای جدید و معاصر، رویداد «میزان معماری» برای بناهایی که طی دهههای اخیر در شکلگیری هویت معماری معاصر کشور، ارتقای کیفیت فضایی، توسعه فرهنگ معماری و تحول در جریان طراحی، ساختوساز و شهرسازی ایران نقش مؤثر داشتهاند.
این بخش، حوزههای مختلف شامل معماری، معماری داخلی، معماری منظر، معماری حفاظت، مرمت و احیا، طراحی شهری و شهرسازی را در بر میگیرد و محدود به نوع خاصی از پروژه نیست.
ساختمانهای مسکونی، ویلایی، آپارتمانی، اداری، تجاری، فرهنگی، هنری، آموزشی، دانشگاهی، درمانی، اقامتی، هتلها، مجموعههای گردشگری، پروژههای مذهبی، صنعتی، ورزشی، شهری و عمومی، پروژههای معماری داخلی، طراحی منظر، بازآفرینی شهری، حفاظت و احیای بناهای ارزشمند، مجتمعهای چندمنظوره، پروژههای زیرساختی، طرحهای شهری و شهرسازی و سایر آثار شاخص معماری معاصر ایران میتوانند در فرآیند ارزیابی و دریافت پلاک و نشان میزان معماری قرار گیرند.
بسیاری از آثار ارزشمند معماری معاصر ایران، در حوزههای معماری، معماری داخلی، معماری منظر، حفاظت و مرمت، احیای بناها و شهرسازی، علیرغم برخورداری از کیفیت طراحی، نوآوری فضایی، اهمیت فرهنگی، ارزشهای اجرایی و تأثیرگذاری اجتماعی، تاکنون فاقد نظامی رسمی برای ارزیابی، ثبت، معرفی و مستندسازی بودهاند.
در نتیجه، بخشی از سرمایه معماری و شهری معاصر کشور بدون شناسنامه تخصصی و بدون ثبت در حافظه حرفهای معماری ایران باقی مانده است.
دبیرخانه رویداد میزان معماری در این بخش، با دعوت از کارشناس یا هیئت کارشناسی در حوزههای تخصصی معماری، معماری داخلی، معماری منظر، حفاظت و مرمت، بازآفرینی شهری و شهرسازی، فرآیند شناسایی و ارزیابی پروژهها و ساختمانهای شاخص معاصر ایران را بهصورت مستقل دنبال میکند تا آثاری که واجد ارزشهای معماری، فرهنگی، شهری، اجتماعی و حرفهای هستند، پس از طی مراحل کارشناسی و دریافت تأیید کتبی نهایی، موفق به دریافت پلاک رسمی و نشان میزان معماری شوند.
اعطای پلاک و نشان به این ساختمانها و پروژهها، صرفاً جنبه نمادین یا تشریفاتی ندارد، بلکه بهمنزله ثبت رسمی جایگاه حرفهای، فرهنگی و شهری اثر در جریان معماری معاصر ایران تلقی میشود.
این فرآیند میتواند به حفظ هویت معماری و شهری پروژه، جلوگیری از مداخلات غیرکارشناسی، افزایش اعتبار فرهنگی اثر و مستندسازی بخشی از حافظه معماری و شهرسازی معاصر کشور کمک کند.
معیارهای بناها و پروژههای واجد شرایط دریافت پلاک و نشان میزان معماری
ساختمانهای مدرن و پروژههای شاخص معماری معاصر ایران، در تمامی حوزهها از جمله معماری، معماری داخلی، معماری منظر، حفاظت، مرمت و احیا و شهرسازی، پس از بررسی تخصصی توسط کارشناس یا هیئت کارشناسی رویداد، بر اساس مجموعهای از شاخصهای حرفهای، فرهنگی، فضایی، عملکردی، شهری و اجرایی ارزیابی خواهند شد.
مهمترین معیارهای تشخیص و انتخاب این پروژهها عبارتاند از:
- برخورداری از کیفیت شاخص در طراحی معماری، طراحی داخلی، منظر یا طراحی شهری
- کیفیت پاسخگویی پروژه به عملکرد، نیازهای انسانی و شرایط محیطی
- تأثیرگذاری فرهنگی، اجتماعی، حرفهای یا شهری در معماری و شهرسازی معاصر ایران
- نوآوری در ایده، فرم، عملکرد، فناوری ساخت یا نحوه مواجهه با بستر پروژه
- توجه به هویت معماری، اصالت فرهنگی، اقلیم و ویژگیهای محیطی محل پروژه
- کیفیت اجرا، دوام، نگهداری و انطباق ساخت با طراحی و اسناد اجرایی
- نقش پروژه در ارتقای کیفیت محیط شهری، فضای عمومی، منظر شهری یا زیست انسانی
- برخورداری از ارزشهای هنری، فضایی، زیباییشناختی و هویتی ماندگار
- الگوسازی برای جریان معماری، طراحی داخلی، معماری منظر، حفاظت و شهرسازی کشور
- رعایت اصول پایداری، صرفهجویی انرژی و ملاحظات زیستمحیطی
- حفظ اصالت معماری، تاریخی یا شهری پروژه در طول زمان و جلوگیری از تغییرات مخرب
- تعامل حرفهای میان کارفرما، معمار، مشاور، سازندگان و عوامل اجرایی پروژه
- برخورداری از اسناد، مدارک، نقشهها، تصاویر و اطلاعات قابل استناد جهت مستندسازی و آرشیو
- اهمیت پروژه در روند تحول معماری، مرمت، بازآفرینی شهری و شهرسازی معاصر ایران
- تأثیر پروژه بر نسلهای بعدی معماران، طراحان، شهرسازان، سازندگان و سرمایهگذاران
فرآیند ارزیابی و تأیید پروژهها و بناها
کلیه ساختمانها، پروژههای معماری، معماری داخلی، معماری منظر، مرمت و احیا، بازآفرینی شهری و طرحهای شهرسازی معرفیشده، فارغ از نوع کاربری، ابتدا توسط دبیرخانه دائمی رویداد مورد بررسی اولیه قرار گرفته و سپس برای ارزیابی تخصصی به کارشناس یا هیئت کارشناسی مرتبط ارجاع میشوند. بازدید میدانی، بررسی اسناد پروژه، تحلیل کیفیت معماری و شهری، ارزیابی نحوه بهرهبرداری و بررسی وضعیت فعلی اثر، بخشی از فرآیند کارشناسی خواهد بود.
اعطای هرگونه پلاک، نشان یا گواهینامه رسمی «میزان معماری» به ساختمانهای مدرن و آثار شاخص معماری معاصر، صرفاً پس از ارائه گزارش تخصصی و تأیید رسمی و مکتوب کارشناسان رویداد امکانپذیر خواهد بود. پروژههای تأییدشده، علاوه بر دریافت پلاک و گواهی رسمی، در آرشیو تخصصی رویداد، نشریات معماری و ساختمان، رسانههای تخصصی و بسترهای دیجیتال معرفی و ثبت خواهند شد تا هر پروژه دارای شناسنامهای معتبر، ماندگار و قابل استناد در حافظه معماری و شهرسازی معاصر ایران باشد.
قابل ذکر است، هزینه ساخت حداقل دو پلاک پس از تأیید رسمی کارشناسی و کلیه مراحل مرتبط، توسط کارفرما تأمین و پرداخت میگردد.
این بخش از رویداد میزان معماری میتواند بهتدریج زمینه شکلگیری بانک اطلاعاتی ساختمانها و پروژههای ارزشمند معماری، معماری داخلی، معماری منظر، مرمت، احیا و شهرسازی معاصر ایران را فراهم سازد؛ مجموعهای که در آینده، علاوه بر ارزش پژوهشی و فرهنگی، بخشی از میراث معماری و شهری معاصر کشور را نیز نمایندگی خواهد کرد.