فراخوان آثار جایزه معماری حفاظت، مرمت و احیا فضاهای ارزشمند ایران در دو بخش مستقل:
– پروژه های اجرا شده
– پروژه های آینده (طراحی و کانسپت)
جایزه معماری حفاظت، مرمت و احیا فضاهای ارزشمند ایران به صورت مستقل در نوزدهمین جایزه معماری ایران برگزار می شود و به پروژه هایی اختصاص دارد که با رویکردی علمی، فرهنگی، خلاقانه و مسئولانه در زمینه حفاظت، مرمت، احیا و باز زنده سازی بناها، محوطه ها، باغ ها و فضاهای تاریخی کشور فعالیت کرده اند.
این جایزه با هدف ترویج فرهنگ حفاظت از میراث معماری ایران، معرفی نمونه های ارزشمند مداخله در بناها و فضاهای تاریخی، ارتقای دانش تخصصی حفاظت و مرمت و تاکید بر نقش معماری در تداوم حیات فرهنگی و اجتماعی بناهای تاریخی برگزار می شود.
رویکرد اصلی این جایزه، ایجاد تعادل میان حفظ اصالت و ارزش های تاریخی اثر از یک سو و پاسخ گویی به نیازهای معاصر از سوی دیگر است. در این راستا، پروژه هایی مورد توجه قرار می گیرند که بتوانند ضمن احترام به هویت تاریخی و فرهنگی بنا، زمینه بهره برداری پایدار و تداوم حیات آن را در شرایط امروز فراهم آورند.
گروه های جایزه
گروه اول: ابنیه شهری و عمومی تاریخی
این گروه شامل پروژه های حفاظت، مرمت و احیای بناهای تاریخی شهری و عمومی است که متعلق به دوره های مختلف تاریخ معماری ایران بوده و دارای ارزش های معماری، تاریخی، هنری یا یادمانی هستند.
آثار شاخص معماری دوره پهلوی اول و دوم نیز در این گروه قرار می گیرند.
نمونه پروژه های این گروه عبارتند از:
– بناهای مسکونی تاریخی
– مساجد، مقابر، تکایا و سایر بناهای مذهبی
– بازارها و مجموعه های تجاری تاریخی شامل راسته ها، تیمچه ها، سراها و دالان ها
– کاروانسراها، حمام ها، آب انبارها، یخچال ها و قلعه ها
– پل ها، بندها و سایر زیر ساخت های تاریخی
– مجموعه های صنعتی و تاسیسات تاریخی
– بناهای واجد ارزش یادمانی و فرهنگی
گروه دوم: مرمت و احیای فضاهای شهری تاریخی
این گروه به پروژه های طراحی شهری، حفاظت و احیای فضاهای تاریخی اختصاص دارد و شامل مداخلاتی در زمینه کف سازی، سازماندهی بدنه ها، منظر شهری، مبلمان شهری و باز آفرینی فضاهای عمومی تاریخی است.
نمونه پروژه های این گروه عبارتند از:
– میدان ها و فضاهای عمومی شهری سبزه میدان ها و جلو خان بناهای تاریخی
– معابر و گذرهای تاریخی
– باغ های تاریخی
– گورستان های تاریخی
– پادگان ها و مجموعه های تاریخی مسیرها و راه های تاریخی
گروه سوم: بناها و مناظر روستایی
این گروه شامل پروژه های حفاظت، مرمت و احیای معماری روستای، فضاهای عمومی روستایی مناظر فرهنگی وابسته به سکونتگاه های روستایی است.
نمونه پروژه های این گروه عبارتند از:
– روستاهای تاریخی متروک یا نیمه متروک
– خانه های تاریخی واقع در بافت های روستایی
– واحدهای مسکونی روستایی در حال بهره برداری
– فضاهای عمومی روستاها
– مناظر فرهنگی و طبیعی مرتبط سکونتگاه های روستایی
– پروژه های احیای گردشگری مبتنی بر میراث روستایی
گروه چهارم: طراحی و احیای ابنیه میان افزار
این گروه به پروژه هایی اختصاص دارد که در آن ها بنا با فضای موجود فاقد ارزش تاریخی شاخص بوده، اما از طریق مداخله ای معمارانه، ارزش های فضایی، عملکردی، اجتماعی و فرهنگی جدیدی به آن افزوده شده است.
نمونه پروژه های این گروه عبارتند از:
– سوله ها و ساختمان های صنعتی متروک
– خانه های فاقد ارزش سبکی مشخص
– اسکلت های نیمه تمام یا رها شده
– فضاهای زیر پل های شهری سکونتگاه های حاشیه ای
– اراضی و گودهای متروک صنعتی یا معدنی
– فضاهای بلااستفاده شهری که با مداخله معمارانه احیا شده اند
معیارهای داوری
اصالت و ارزش میراثی
– احترام به اصالت تاریخی اثر
– حفظ هویت فرهنگی، معماری و کالبدی بنا
– شناخت و تبیین ارزش های تاریخی، هنری و معماری
– رعایت اصول و مبانی علمی حفاظت و مرمت
مطالعات، شناخت و مستند سازی
– کیفیت، مطالعات تاریخی و پژوهشی
– شناخت دقیق سیر تحول بنا یا فضا
– آسیب شناسی علمی و مستند
– کیفیت مستند سازی پیش از مداخله، حین اجرا و پس از اتمام پروژه
رویکرد مرمت و احیا
– تدوین رویکرد نظری، ایده و مفهوم روشن پروژه
– خلاقیت در حفاظت، مرمت و احیا همراه با حفظ اصالت اثر
– حداقل مداخله در کالبد تاریخی
– خوانایی و تفکیک مناسب بخش های جدید و تاریخی
– سازگاری عملکردهای جدید با ارزش های بنا
– کیفیت باز زنده سازی و احیای عملکردی بنا با فضا
فناوری، سازه و تکنیک های مرمتی
– استفاده مناسب از مصالح سنتی و بومی
– بهره گیری اصولی از فناوری های نوین
– کیفیت مداخلات حفاظتی، سازه ای و مقاوم سازی
– قابلیت بازگشت پذیری مداخلات
– طراحی مناسب تاسیسات مکانیکی و الکتریکی با کمترین آسیب به بنا
توجه به بستر فرهنگی، اقلیمی و اجتماعی
– حفظ و تقویت بستر فرهنگی و هویت محلی
– توجه به ویژگی های اقلیمی و محیطی
– حفظ حافظه جمعی و ارزش های نا ملموس
– مشارکت جامعه محلی و ذی نفعان در فرآیند احیا
– نقش پروژه در توسعه فرهنگی و اجتماعی محیط پیرامون
کیفیت اجرا و مدیریت پروژه
– دقت و کیفیت اجرایی عملیات مرمت
– هماهنگی میان تخصص های مختلف پروژه
– شفافیت در میزان مداخلات و دلایل آن
– برنامه نگهداری و پایش بلند مدت اثر
– مستند سازی کامل فرآیند اجرا و بهره برداری
– چشم انداز جایزه
این جایزه می کوشد با معرفی و تقدیر از نمونه های موفق حفاظت، مرمت و احیای میراث معماری ایران، زمینه ارتقای دانش تخصصی، گسترش فرهنگ حفاظت و افزایش حساسیت عمومی نسبت به ارزش های تاریخی، فرهنگی و معماری کشور را فراهم آورد و نقش معماری را در تداوم حیات میراث ارزشمند ایران برجسته سازد.
هیات داوران به ترتیب حروف الفبا:
– سید محمد بهشتی
– فرامرز پارسی
– یاسر جعفری
– میثم عباسی فر
– محسن عباسی هرفته
جوایز:
۱-گواهینامه
۲- مجسمه برنز با عنوان جایزه معماری ایران (برای رتبه اول)
۳- نشان (پلاک) جایزه معماری ایران
رتبه اول و دوم جایزه حفاظت، مرمت و احیا در چهار گروه زیر:
– ابنیه شهری و ابنیه عمومی تاریخی
– طراحی شهری
– بناهای روستایی
– طراحی ابنیه میان افزا
توجه:
تقدیر از پروژه های منتخب با رویکرد اهمیت نور پرداری در کیفیت فضاها در موضوعات جایزه معماری (مرمت، حفاظت و احیا و بناهای تاریخی) توسط هیئت داوران انجام می گردد.
ثبت نام (آنلاین) توسط شرکت کنندگان با ارائه حداقل دو و حداکثر چهار شیت با ابعاد A2 انجام خواهد شد.
توجه:
برای ارائه در یکپارچگی شیت ها، چاپ و حمل آنها فقط از طریق دفتر مجله و با پرداخت هزینه از قرار چاپ هر شیت بروی فوم برد به مبلغ ۱۵,۵۰۰,۰۰۰ ریال توسط شرکت کنندگان انجام خواهد شد.
زمان ثبت نام : یکم تا پانزدهم شهریور ماه ۱۴۰۵
ثبت نام در هجدهمین دوره جایزه معماری ایران:
ثبت نام بصورت آنلاین از طریق لینک زیر:
بخش دوم: آرایههای وابسته به معماری
این بخش از جایزه حفاظت، مرمت و احیا به پروژههای شاخص در زمینه حفاظت، مرمت و احیای آرایهها و تزئینات وابسته به معماری اختصاص دارد، آثاری که بخشی ارزشمند از هویت، تاریخ، هنر و ویژگیهای معماری بناهای تاریخی و ارزشمند را شکل میدهند.
هدف این بخش، شناسایی و معرفی پروژههایی است که در فرآیند حفاظت و مرمت آرایههای معماری، ضمن توجه به اصالت اثر، شناخت تکنیک و مصالح، مستندنگاری، کیفیت مداخلات و بهرهگیری از دانش و فنون تخصصی، به حفظ و تداوم این میراث هنری کمک کردهاند.
زمینههای قابل ارائه
پروژههای این بخش میتوانند دربرگیرنده حفاظت، مرمت و احیای انواع آرایهها و تزئینات وابسته به معماری باشند، از جمله:
- آینهکاری
- گچبری
- کاشیکاری
- مقرنس
- مقرنسبندی
- کاربندی
- رسمیبندی
- یزدیبندی
- نقاشی روی سقف
- مرجوعک (از گونههای نقاشی و تزئینات سقفی)
- نقاشی و تزئینات روی ازارههای سنگی
- و سایر آرایهها و فنون تزئینی وابسته به معماری
پروژههای ارسالی میتوانند مربوط به حفاظت، مرمت، بازسازی یا احیای آرایههای وابسته به معماری در بناها و مجموعههای تاریخی و ارزشمند باشند.
اطلاعات مورد نیاز برای ثبت پروژه
شرکتکنندگان این بخش لازم است فرم ثبت پروژه را تکمیل و اطلاعات زیر را ارائه کنند:
- نام پروژه:
- نام کارفرما / مالک:
- نام طراح و مسئول مرمت بنا:
- نام طراح و مسئول مرمت آرایههای وابسته به معماری:
- همکاران طراحی بنا و/یا آرایههای وابسته به معماری:
- همکاران اجرای پروژه مرمت بنا:
- همکاران اجرایی حفاظت و مرمت آرایههای وابسته به معماری:
همچنین، ارائه مستندات مرتبط با پروژه، شامل تصاویر پیش از مرمت، حین عملیات و پس از اتمام کار، نقشهها، مطالعات و مستندات فنی و سایر مدارک مورد نیاز، مطابق با ضوابط و دستورالعملهای جایزه، الزامی است.
معیارهای مورد توجه
در ارزیابی آثار، مواردی از جمله کیفیت مستندنگاری و مطالعات، شناخت ویژگیها و ارزشهای اثر، توجه به اصالت، انتخاب روش و مصالح مناسب، کیفیت اجرای عملیات حفاظت و مرمت، میزان و نحوه مداخلات و رعایت اصول حرفهای در فرآیند مرمت مورد توجه قرار خواهد گرفت.
این بخش با هدف شناسایی و تقدیر از تجربههای ارزشمند در حفاظت و مرمت آرایههای معماری و معرفی دستاوردهای متخصصان و استادکاران این حوزه برگزار میشود و میکوشد زمینهای برای ثبت، انتقال و ارتقای دانش و مهارتهای مرتبط با این میراث ارزشمند فراهم آورد.
